ေလျဖတ္ျခင္းဟာ ဦးေႏွာက္ၾကြက္သားေတြကိုေထာက္ပံ
့ေနတဲ့ေသြးေၾကာ ေပါက္ျခင္း(သို ့့)ပိတ္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ရပါတယ္။
ေလျဖတ္ျခင္းရဲ
့ ဆိုးက်ိဳးေတြေနာက္ဆက္တြဲေတြကို အားလံုးသိၾကမွာပါ။လူတစ္ေယာက္ဟာ
ပံုမွန္မသန္စြမ္းေတာ့ဘဲ အိပ္ရာေပၚမွာေနသြားရဖို
့မ်ားပါတယ္။အိပ္ရာေပၚမလဲေတာင္ ပံုပ်က္ပန္းပ်က္နဲ ့
အသက္ရွင္သြားရမွာပါ။ျဖစ္ျပီးမၾကာခင္မွာလဲ
အသက္ဆံုးနိုင္ပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ေလျဖတ္မွန္းသိျပီး ခ်က္ခ်င္းကုနိုင္ရင္ဖို ့
ေအာက္ပါရိုးရွင္းတဲ ့ အခ်က္ကေလးေတြကို မွတ္ထားေစခ်င္ပါတယ္။
ကိုယ္ေတြ ့ျဖစ္ရပ္တစ္ခု
အကင္မ်ိဳးစံုေကြ်းတဲ
့ ဧည့္ခံပြဲတစ္ခုမွာ ကြ်န္မသူငယ္ခ်င္းမတစ္ေယာက္ဟာ ခလုတ္တိုက္ျပီး
လဲက်သြားပါတယ္။အားလံုးကေဆးရံုကားေခၚေပးမယ္လုပ္ေတာ့ သူမက
ဘာမွမျဖစ္ပါဘူး၊အုတ္ခဲကိုခလုတ္တိုက္မိလို ့ လဲသြားတာပါလို ့ေျပာျပီး
စားစရာဆက္စားပါတယ္။သူမၾကည့္ရတာ မူပ်က္ေနတယ္ထင္ရေပမယ့္ ဧည့္ခံပြဲျပီးတဲ
့အထိေနသြားပါတယ္။ညက်မွ သူ
့အမ်ိဳးသားလွမ္းဖုန္းဆက္လို ့ ကြ်န္မတို ့သိလိုက္ရတာက သူမကို ညေန ၆
နာရီမွာေဆးရံုတင္လိုက္ရျပီး ဘာမွမလုပ္ရေသးခင္မွာပဲ
ဆံုးသြားျပီဆိုတာပါပဲ။တကယ္၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတဲ
့ အျဖစ္ပါ။သူမဟာဧည့္ခံပြဲမွာကတည္းက ေလျဖတ္ျခင္းကို စခံစားခဲ
့ရတာျဖစ္ပါတယ္။ေဘးနားကလူေတြကသာ ေလျဖတ္ျခင္းရဲ ့
လကၡဏာေတြကို ခြဲျခားသိနိုင္ခဲ ့မယ္ဆိုရင္ သူမဟာဒီေန ့ထိလူ
့ေလာကမွာရွိေနဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ဒါဟာကြ်န္ေတာ္တို ့အတြက္ သင္ခန္းစာပါပဲ။
လူတိုင္းသိသင့္
ဦးေႏွာက္နဲ ့ အာရံုေၾကာ အထူးကုဆရာ၀န္ၾကီး တစ္ေယာက္ကေတာ့ ေလျဖတ္တယ္လို ့ သိသိရျခင္း ၃
နာရီအတြင္းလူနာဟာ ဆရာ၀န္နဲ ့ေတြ ့ခြင့္ရမယ္ဆိုရင္ ျပန္ေကာင္းနိုင္ပါတယ္လို
့ ေျပာပါတယ္။ ဆရာ၀န္ တစ္ေယာက္သာဆို ဒီလိုဘာျဖစ္လို
့ျဖစ္မွန္းမသိျဖစ္တာကို ေလျဖတ္တာလို ့ ခ်က္ခ်င္းသိနိုင္လို ့
ခ်က္ခ်င္းစမ္းသပ္ အတည္ျပဳနိုင္ပါမယ္။ ျပီးေတာ့ အနည္းဆံုး ၃နာရီအတြင္းမွာ
လူနာကို ေဆးကုသမွဳ ခံယူေစနိုင္ရင္ လူနာဟာ ေ၀ဒနာမ်ိဳးစံု ခံစားရေတာ့မွာ
မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ မနားမွာ ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္မွ မရွိဘူးဆိုရင္
ဘယ္လိုလုပ္ၾကမလဲ။ ဒါေၾကာင့္ အားလံုးအတြက္ေရာ၊ ကိုယ့္အတြက္ပါ
လူတိုင္းသိသင့္တဲ ့ေလျဖတ္ျခင္း ဟုတ္မဟုတ္ခြဲနိုင္တဲ ့
အခ်က္လြယ္လြယ္ေလးေတြကို ဆရာ၀န္ၾကီးက ေျပာျပေပးခဲ ့ပါတယ္။
ေလျဖတ္ျခင္းရဲ ့ ရုတ္တရက္လကၡဏာမ်ား
Stroke လို ့ေခၚတဲ ့ ေလျဖတ္ျခင္းဟာ ဦးေႏွာက္အတြင္းပိုင္း ေသြးေၾကာ
တစ္ခုခုေပါက္လို ့၊ ဒါမွမဟုတ္ ပိတ္သြားလို ့ ဦးေႏွာက္တစ္ေနရာမွာ
ေသြးမရေတာ့ဘဲ အလုပ္မလုပ္နိုင္တဲ ့ အတြက္ ခႏၵာကိုယ္ ထိခိုက္သြားတာ
ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးေႏ်ာက္မွာျဖစ္တဲ ့ေနရာေတြက တစ္ေယာက္နဲ ့တစ္ေယာက္ မတူတဲ
့အတြက္ ေလျဖတ္ျခင္းရဲ ့လကၡဏာေတြက တစ္ခါတစ္ေလမွာ ခြဲျခားရခက္ပါတယ္။
ကံဆိုးခ်င္လို ့ေဘးလူေတြက မသိ နားမလည္ရင္ေတာ့ ေသျပီေပါ့ဗ်ာ။
ဒီေတာ့ေလျဖတ္တာရဲ ့ လကၡဏာေတြ၊ လုပ္ရမွာေတြကို အဂၤလိပ္လို
အတိုေကာက္မွတ္ခ်င္ရင္ သူ ့ေရာဂါရဲ ့နာမည္အတိုင္း STROKE လို
့မွတ္နိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာလိုသိထားလဲ တူတူပါပဲ။ အရင္ဆံုး လူနာကို S,T,R
ဆိုျပီး ၃ခုခိုင္းၾကည့္ပါ။
(S=Smile) လူနာကိုျပံဳးခိုင္းပါ။ (ပံုမွန္ျပံဳးသလိုျဖစ္ရဲ ့လား၊ရြဲ ့ေနေစာင္းေနလားၾကည့္ပါ)
(T=Talk) စကားေျပာခိုင္းပါ။
(R=Raise both arms) လက္ႏွစ္ဖက္ေျမွာက္ခိုင္းပါ။ ဒါေတြအကုန္ ေခ်ာေခ်ာေမြ ့ေမြ
့လုပ္နိုင္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ STR ျပီးလို ့ OK ေပါ့။ တစ္ခုခုကို မလုပ္နိုင္ခဲ
့ဘူးဆိုရင္ေတာ့ (E=Emergency) အေရးေပၚျဖစ္လို ့ ေဆးရံုတင္မွရပါမယ္။
ေနာက္ထပ္ လကၡဏာတစ္ခုကိုလဲ ထပ္ၾကည့္နိုင္ပါေသးတယ္။ လူနာကို
လွ်ာထုတ္ခိုင္းပါ။ လွ်ာဟာ လိမ္ေခါက္ပံုပ်က္ျပီး တစ္ဖက္ဖက္ကို
ေစာင္းေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေလျဖတ္တာ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ လူနာဟာ
အရမ္းစိုးရိမ္ရလို ့ အျမန္ဆံုး ေဆးကုသမွဳခံယူရေအာင္ လုပ္ေပးပါ။
ဒီေတာ့ဒီေဆာင္းပါးမွာပါတဲ ့အခ်က္ေတြကို သင္ကိုယ္တိုင္လဲ
မွတ္သား၊လက္လွမ္းမီသမွ်လဲ ေျပာျပမယ္ဆိုရင္ သင္အပါအ၀င္ လူေပါင္းမ်ားစြာရဲ ့
အသက္ေတြကို ကယ္တင္နိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ S,T,R,O,K,E မေမ ့နဲ ့ ေနာ္။
................................................................